Onder het abstract expressionisme resulteren die werken die de opvatting delen dat een kunstwerk de spontane veraanschouwelijking van directe levensimpulsen is.

De voedingsbodem voor dit abstract expressionisme reikt zeer ver terug, tot de abstracte expressie in de schilderijen van Kandinsky, en tot de automatische experimenten van dada en de vroege surrealisten.

VS			EUROPA
ACTION PAINTING	COLORFIELD PAINTING		TACHISME	COBRA

ACTION PAINTING (ca.1945)

Jackson Pollock (1912-1956)

Onder invloed van o.a. het automatisch surrealisme ontwikkelde de Amerikaan Jackson Pollock een geraffineerde druppel- en spattechniek, die uitging van de lichaamsbeweging van de in vervoering rakende kunstenaar.

Het vlak werd louter een te betreden (zowel letterlijk als figuurlijk) maagdelijk veld, dat door de handelende energie, door de act van het schilderen, veranderde in een vlechtwerk van sporen (lijnen, spatten, kleuren, ...) als onmiddellijke uitdrukkingsdrift van zielstoestanden.

• non-figuatie
• meestal zeer groot formaat
• sporen van lichamelijke actie
• als uitdrukking van zielstoestanden

Blauwe palen, 1953, Jackson Pollock, National Gallery of Australia, Sidney	Lavender Mist, 1950, Jackson Pollock

WEBLINKS

Pollock1 Pollock2

Pollock3 Pollock4

COLOURFIELD PAINTING (ca.1940)

• non-figuratie
• centrale rol van kleur in grote velden
• monochrome vlakken
• overwogen penseelvoering
• uitnodigend tot bezinning

Mark Rothko (1903-1970)

Untitled, 1950, Mark Rothko	Untitled, Mark Rothko	Untitled, Mark Rothko

WEBLINKS

Rothko1 Rothko2

Rothko3 Rothko4

Rothko5

TACHISME (ca.1950)

• expressieve beweging in het handschrift van de kunstenaar
• spontaneïteit
• toevalskarakter
• tache = vlek

Georges Mathieu (1921- )

• bliksemende arabesken
• bewogen ruimtelijkheid
• verstrooiing/samenballing
• kalligrafisch karakter
• wisselwerking van licht en kleur

Les Capétiens partout, 1954, Georges Mathieu	The massacre of the 269, 1985, Georges Mathieu

The great white algorithm, 1951, Georges Mathieu	OlivierIII décapté, Georges Mathieu	Atomic Age, 1958 Georges Mathieu

WEBLINKS

Mathieu

Hans Hartung (1904-1989 )

• spanningsvelden van lijndiagrammen
• lijnen :
  • of tastend en zoekend
  • of wervelend in kluwen
  • of lichtvoetig en speels
  • of zwaar en stotend
  • of snel en opjagend
  • of traag en aarzelend

Untitled, 1956, Hans Hartung	T.1974E40, 1974, Hans Hartung	T.1956-9, 1956, Hans Hartung

WEBLINKS

Hartung

COBRA (ca.1950)

Ook omstreeks het midden van de 20e eeuw werd in Europa door enkele schilders, schrijvers en dichters (waaronder ook Hugo Claus) de groep Cobra (Copenhagen, Brussel en Amsterdam) gevormd.

Het nogal onstuimige werk van de leden van deze groep vertoonde een grote verwantschap met het Amerikaanse expressionisme. Hun inspiratiebron was de kindertekening en de wereld van het kind. Ze wilden net zo onbevangen als een kind aan de slag.
De explosie van vitaliteit en picturale furie in hun werk, vooral bij Karel Appel, was een protest tegen elke poging om de spontane expressie aan banden te leggen, tegen de verborgen dwang van regels, taboes, conventies en formules, tegen deze verlammende stilstand.

• kinderlijk onbevangen
• ongeremd
• kleurrijk
• expressief
• vreemde vormen
• felle en onstuimige kleurvegen
• tussenvorm tussen figuratie en abstractie

Karel Appel (1921- )

Liggend naakt, Karel Appel	Hoofden in de ruimte, 1958, Karel Appel	Zwarte bergen, 1961, litho, Karel Appel

Drie hoofden, 1964, Karel Appel	Untitled, 1980, litho, Karel Appel

WEBLINKS

Appel

Cobra1 Cobra2

WEBLINKS

Abstract Expressionisme Action Painting1

Action Painting2 Colorfield Painting

Cobra

Home     Vorige (geom.abstractie)     Naar hoofdstuk 3 Popart